چرا نوستالژی بر فرهنگ قرن بیست‌ویکم سایه افکنده است؟

چرا نوستالژی بر فرهنگ قرن بیست‌ویکم سایه افکنده است؟
به نظر می‌رسد فرهنگ معاصر بیش از هر زمان دیگری در محاصره گذشته قرار گرفته است. جیسون فاراگو، منتقد هنری آمریکایی، در مقاله‌ای در نیویورک تایمز مگزین استدلال می‌کند که * قرن بیست‌ویکم ممکن است در تاریخ به‌عنوان دوره‌ای شناخته شود که در آن نوآوری و خلاقیت فرهنگی به پایین‌ترین سطح خود از زمان اختراع ماشین چاپ رسیده است. از نگاه او، بخش بزرگی از تولیدات فرهنگی امروز ــ از …
ادامه مطلب

تصویر آینده در اندیشه سهیل عنایت‌الله: سیاست، قدرت و تخیل اجتماعی

تصویر آینده در اندیشه سهیل عنایت‌الله: سیاست، قدرت و تخیل اجتماعی
سهیل عنایت‌الله یکی از نظریه‌پردازان برجسته آینده‌پژوهی معاصر است که *با نقد آینده‌پژوهی سنتی، رویکردی عمیق‌تر و انتقادی را توسعه داده است.* او با روش تحلیل لایه‌ای علّی (CLA) (Causal Layered Analysis) شناخته می‌شود؛ *روشی که نشان می‌دهد آینده فقط در سطح داده‌ها و روندها ساخته نمی‌شود، بلکه در لایه‌های عمیق‌تر فرهنگی، زبانی و اسطوره‌ای شکل می‌گیرد.* در نگاه او، مفهوم «تصویر آینده» یکی از کلیدی‌ترین عناصر فهم آینده است، …
ادامه مطلب

رویا و جنگ

رویا و جنگ
آیا جنگ و تجربه‌های مرتبط با آن به رویاها صدمه می‌زند یا باعث تقویت آنها می‌شود؟   در مقدمه باید اشاره کنیم که در این نوشتار به تصویر باورپذیر و شوق‌انگیز «رویا» می‌گوییم که موتور درونی انگیزه بخش انسان‌های آینده‌ساز همین رویاست. هر اتفاقی می‌تواند هم‌جهت یا مخالف با تحقق یک رویا عمل کند و فردی که رویا دارد به مثابه یک ناخدا که می‌خواهد کشتی را به سمت مقصد …
ادامه مطلب

رویاپردازی؛ حلقه‌ی مفقوده‌ی توسعه فناوری

رویاپردازی؛ حلقه‌ی مفقوده‌ی توسعه فناوری
در بسیاری از تحلیل‌ها، توسعه فناوری به منابع مالی، نیروی انسانی متخصص و زیرساخت فروکاسته می‌شود. اما پژوهش‌های جدید نشان می‌دهند که پیش‌نیاز پنهان و تعیین‌کننده‌ی نوآوری فناورانه، «توان رویاپردازی سازمان‌یافته» است؛ چیزی که در ادبیات علمی با عنوان Visionary Leadership شناخته می‌شود. مطالعه‌ای که در سال ۲۰۲۴ در ژورنال Sustainability منتشر شده، به بررسی تأثیر رهبری رویاپرداز (Visionary Leadership) بر عملکرد نوآورانه در شرکت‌های فعال در حوزه IT و …
ادامه مطلب

رویا؛ موتورِ درونیِ پیشرانِ انسان‌های آینده‌ساز

رویا؛ موتورِ درونیِ پیشرانِ انسان‌های آینده‌ساز
چرا انسان‌ها در ساخت آینده مؤثرتر از سیستم‌ها هستند؟ در مطالعات مرتبط با آینده معمولاً دو دسته‌ی کلان در اهداف ارائه می‌شود: اهداف اکتشافی و اهداف هنجاری. هنگامی که به دنبال ساخت آینده هستیم، دسته‌بندی «هنجاری» را انتخاب می‌کنیم. ساخت آینده (آینده‌نگاری) اهمیت بسیار زیاد و به همین تناسب پیچیدگی‌های بیشتری از اکتشاف آینده دارد. در این رویکرد، به طور فعالانه با آینده مواجه می‌شویم و به دنبال این هستیم …
ادامه مطلب

رویاها را دور بریزید تا دست‌یافتنی شوند

رویاها را دور بریزید تا دست‌یافتنی شوند
آیا خیال‌بافی ما را به آرزوهایمان نزدیک‌تر می‌کند، یا فقط در مسیر موفقیت عقب نگهمان می‌دارد؟ در مواجهه با دردسرهای بزرگ یا وظایف طاقت‌فرسای روزانه، آدم‌ها اغلب مشغول این خیال‌پردازی می‌شوند که اگر آن کار را با موفقیت انجام دهند چه احساسی خواهند داشت. این خیال‌پردازی‌ها در لحظه احساس خوشایندی دارند و آرامش‌بخش‌اند؛ به اندازه‌ای که دست به عمل نمی‌زنیم. اما غافل‌گیر می‌شویم اگر بدانیم که رؤیابافی از میزان انرژی‌مان …
ادامه مطلب

اگر تخیل نداشته باشیم از نئولیبرالیسم عبور نمی‌کنیم

اگر تخیل نداشته باشیم از نئولیبرالیسم عبور نمی‌کنیم
تصور رایج این است که نئولیبرالیسم با بحران‌های مالی، گسترش نابرابری و آسیب‌های زیست‌محیطی به پایان راه رسیده است. بااین‌حال، واقعیت نشان می‌دهد که این نظم فکری و سیاسی همچنان توان بازتولید دارد. نئولیبرالیسم صرفاً مجموعه‌ای از سیاست‌های اقتصادی یا اصلاحات نهادی نیست، بلکه بر یک «انسان‌شناسی» خاص تکیه دارد: تصویری از انسان به‌عنوان موجودی صرفاً عقلانی، منفعت‌جو و قابل هدایت از طریق تغییر در محرک‌های اقتصادی. این تصویر از Homo …
ادامه مطلب

رویاپردازی: کلید خلاقیت و پیش‌بینی آینده

رویاپردازی: کلید خلاقیت و پیش‌بینی آینده
رویاپردازی یا daydreaming فقط «خیال‌بافی» نیست! تحقیقات علمی نشان می‌دهد که این فرایند ذهنی پیچیده، می‌تواند هم تاثیر مثبت داشته باشد و هم گاهی منفی. نکته جالب این است که رویاپردازی با خلاقیت، حل مسائل و حتی پیش‌بینی آینده ارتباط مستقیم دارد. جنبه‌های مثبت رویاپردازی - تقویت خلاقیت: ذهن شما هنگام رویاپردازی آزادانه تصاویر و ایده‌ها را ترکیب می‌کند. این آزادی باعث می‌شود راه‌حل‌های جدید و خلاقانه برای مسائل روزمره …
ادامه مطلب

کسب‌وکار پیشگویی؛ بازاری همیشه داغ

کسب‌وکار پیشگویی؛ بازاری همیشه داغ
غیب‌گوها، پیشگوها و حتی آینده‌پژوهان مدرن، قرن‌هاست که تلاش می‌کنند مسیر فردا را ترسیم کنند. بارها پیش‌بینی‌هایشان غلط درآمده و اعتبارشان از دست رفته، اما عجیب است که بازارشان همچنان پابرجا و پررونق است. چرا؟ گلن آدامسون، تاریخ‌دان آمریکایی، در کتاب تازه‌اش A Century of Tomorrows توضیح می‌دهد: آینده بیش از آن‌که تصویری قطعی باشد، میدان نبرد تخیل‌ها و ترس‌های ماست. هر پیش‌بینی، بازتابی است از حال ما، نه روایتی …
ادامه مطلب

رویای آمریکایی در حال محو شدن؟

رویای آمریکایی در حال محو شدن؟
«آمریکا امروز برای کسانی که شغل ثابت، همسر و خانهٔ شخصی دارند، بهشت است؛ اما برای کسانی که به دنبال اینها هستند، جهنم!» آمریکا همیشه به عنوان سرزمین فرصت‌ها شناخته می‌شد؛ جایی که با سخت‌کوشی می‌شد به "رویای آمریکایی" رسید: شغل خوب، خانوادهٔ stable و خانهٔ شخصی. اما امروز، این رویا برای بسیاری، به ویژه نسل جوان، بیش از هر زمان دیگری دست‌نیافتنی به نظر می‌رسد. تحلیل جدید Axios نشان …
ادامه مطلب

چرت عمیق = جرقه‌های ناگهانی خلاقیت!

چرت عمیق = جرقه‌های ناگهانی خلاقیت!
تحقیقات جدید نشان می‌دهد چرتی که به مرحله دوم خواب (N2) برسد، می‌تواند درهای شهود و خلاقیت را باز کند! مغز در این مرحله، اطلاعات را بازچینی می‌کند و راه‌حل‌ها ناگهان مثل یک جرقه ظاهر می‌شوند. ۸۵٪ کسانی که به خواب N2 رسیدند، الگوی پنهان مسئله را کشف کردند! در مقابل، فقط ۵۵٪ افراد بیدار موفق به این کار شدند. چرا؟ پژوهشگران می‌گویند مغز در خواب عمیق، داده‌های نامرتبط را …
ادامه مطلب

جهانی که می‌شناسیم، شاید فردایی نداشته باشد...

جهانی که می‌شناسیم، شاید فردایی نداشته باشد...
اگر این نوشته را می‌خوانید، هنوز فرصت هست تا در باب آیندهٔ بشر تأمل کنیم. چه این متن را بر پردهٔ دیجیتال می‌بینید یا بر برگه‌ای کاغذ - یادگار روزگاری که اینترنت بود - این پرسش را پیش می‌کشد: آیا تمدن انسانی به سرنوشتی محتوم می‌رود؟ ده شاهکار سینمایی که آیندهٔ بشر را به چالش می‌کشند از نگاه تیزبین فیلمسازان بزرگ، این آثار نه تنها سرگرمی که آینده‌نگاری‌های هنرمندانه‌اند: ۱۰ …
ادامه مطلب

اگر فردا همین امروز بود چه می‌شد؟

طراحی آینده‌نگرانه (Speculative Design) روشی خلاقانه است که با ساخت پروژه‌های مفهومی، محصولات خیالی و سناریوهای داستانی، امکان‌های مختلف آینده را بررسی می‌کند. هدف طراحی آینده‌نگرانه چیست؟ نه پیش‌بینی آینده، بلکه برانگیختن گفت‌وگو درباره تأثیرات اجتماعی و اخلاقی فناوری. به چالش کشیدن فرضیات رایج درباره پیشرفت و نشان دادن آینده‌های جایگزین. کاربردهای واقعی: شرکت گوگل از این روش برای آزمایش ایده‌های جدید در حوزه هوش مصنوعی استفاده می‌کند. کمیسیون اروپا …
ادامه مطلب

آینده متعلق به همه است—بیایید با هم آن را بسازیم!

آینده متعلق به همه است—بیایید با هم آن را بسازیم!
پاپ فیوچریسم (Pop Futurism) جنبشی است که پیشرفت‌های علمی و فناوری را نه با زبان خشک آمار و نمودار، بلکه از طریق عناصر جذاب فرهنگ عامه مثل فیلم‌های علمی-تخیلی، موسیقی پاپ، کمیک‌ها و حتی مُد و طراحی لباس به تصویر می‌کشد. چرا پاپ فیوچریسم مهم است؟ آینده را دموکراتیک می‌کند و آن را از انحصار دانشمندان و سیاستمداران خارج می‌نماید. با استفاده از روایت‌های داستانی و بصری، پیچیده‌ترین مفاهیم علمی …
ادامه مطلب

تصویری از جهان به شکل خیابانی بر اساس ثروت

تصویری از جهان به شکل خیابانی بر اساس ثروت
جهان را مانند خیابانی پهناور در نظر بگیرید که خانه‌های آن بر اساس میزان درآمد ساکنانش مرتب شده‌اند. در این خیابان، فقیرترین افراد در منتهی‌الیه سمت چپ و ثروتمندترین‌ها در انتهای سمت راست ساکن هستند، و سایرین در نقاطی بین این دو طیف زندگی می‌کنند. در این پروژه، علاوه بر نمایش شرایط زندگی هر خانواده، رویاها و آرزوهای آن‌ها نیز به تصویر کشیده شده است: از خانه‌دار شدن و خرید …
ادامه مطلب

مهدی فیروزان بنیان گذار «شهر کتاب» مهمان قسمت ۲۱ برنامه «اکنون...» است.

مهدی فیروزان بنیان گذار «شهر کتاب» مهمان قسمت ۲۱ برنامه «اکنون...» است.
در بخشی از برنامه او به اهمیت رویا و رویاپردازی می‌پردازد. «خیلی فاصله است بین جاه‌طلبی و بلندپروازی. جاه طلبی امر بدیه اما بلندپروازی ضروریه برای آدم دوره ما. ما باید رویا بدیم به مردم. تمام پیشرفت بشر و اختراعات بشر حاصل رویاپردازی، عقلانیت و خلاقیت است.»  لینک برنامه: https://www.filimo.com/m/937pr #گفت_و_گو #مستند #رویای_ایران_آینده  @iranfuturedream
ادامه مطلب

رویا و نظم آینده

رویا و نظم آینده
انسان مدرن، عاملیت دارد و در سایه‌ی همین عاملیت است که به مدد فهم بیکنی از دانش-قدرت، تمرد کرده و رؤیای سیطره بر طبیعت را در قالب فرمانروایی مبتنی بر کنش در می‌اندازد. این انسان، امکان آینده دارد و می‌تواند جهان را تغییر بدهد و آینده را مبتنی بر پیش‌نگاری و پیش‌انگاری، بسازد. اینجاست که انسان، رؤیاپردازی می‌کند تا ابتدا، صورت آرمانی جهان را در درون خودش بسازد و سپس، …
ادامه مطلب