تصویر آینده در اندیشه سهیل عنایت‌الله: سیاست، قدرت و تخیل اجتماعی

تصویر آینده در اندیشه سهیل عنایت‌الله: سیاست، قدرت و تخیل اجتماعی
سهیل عنایت‌الله یکی از نظریه‌پردازان برجسته آینده‌پژوهی معاصر است که *با نقد آینده‌پژوهی سنتی، رویکردی عمیق‌تر و انتقادی را توسعه داده است.* او با روش تحلیل لایه‌ای علّی (CLA) (Causal Layered Analysis) شناخته می‌شود؛ *روشی که نشان می‌دهد آینده فقط در سطح داده‌ها و روندها ساخته نمی‌شود، بلکه در لایه‌های عمیق‌تر فرهنگی، زبانی و اسطوره‌ای شکل می‌گیرد.* در نگاه او، مفهوم «تصویر آینده» یکی از کلیدی‌ترین عناصر فهم آینده است، …
ادامه مطلب

رویا و جنگ

رویا و جنگ
آیا جنگ و تجربه‌های مرتبط با آن به رویاها صدمه می‌زند یا باعث تقویت آنها می‌شود؟   در مقدمه باید اشاره کنیم که در این نوشتار به تصویر باورپذیر و شوق‌انگیز «رویا» می‌گوییم که موتور درونی انگیزه بخش انسان‌های آینده‌ساز همین رویاست. هر اتفاقی می‌تواند هم‌جهت یا مخالف با تحقق یک رویا عمل کند و فردی که رویا دارد به مثابه یک ناخدا که می‌خواهد کشتی را به سمت مقصد …
ادامه مطلب

رویاپردازی؛ حلقه‌ی مفقوده‌ی توسعه فناوری

رویاپردازی؛ حلقه‌ی مفقوده‌ی توسعه فناوری
در بسیاری از تحلیل‌ها، توسعه فناوری به منابع مالی، نیروی انسانی متخصص و زیرساخت فروکاسته می‌شود. اما پژوهش‌های جدید نشان می‌دهند که پیش‌نیاز پنهان و تعیین‌کننده‌ی نوآوری فناورانه، «توان رویاپردازی سازمان‌یافته» است؛ چیزی که در ادبیات علمی با عنوان Visionary Leadership شناخته می‌شود. مطالعه‌ای که در سال ۲۰۲۴ در ژورنال Sustainability منتشر شده، به بررسی تأثیر رهبری رویاپرداز (Visionary Leadership) بر عملکرد نوآورانه در شرکت‌های فعال در حوزه IT و …
ادامه مطلب

رویا؛ موتورِ درونیِ پیشرانِ انسان‌های آینده‌ساز

رویا؛ موتورِ درونیِ پیشرانِ انسان‌های آینده‌ساز
چرا انسان‌ها در ساخت آینده مؤثرتر از سیستم‌ها هستند؟ در مطالعات مرتبط با آینده معمولاً دو دسته‌ی کلان در اهداف ارائه می‌شود: اهداف اکتشافی و اهداف هنجاری. هنگامی که به دنبال ساخت آینده هستیم، دسته‌بندی «هنجاری» را انتخاب می‌کنیم. ساخت آینده (آینده‌نگاری) اهمیت بسیار زیاد و به همین تناسب پیچیدگی‌های بیشتری از اکتشاف آینده دارد. در این رویکرد، به طور فعالانه با آینده مواجه می‌شویم و به دنبال این هستیم …
ادامه مطلب

اگر تخیل نداشته باشیم از نئولیبرالیسم عبور نمی‌کنیم

اگر تخیل نداشته باشیم از نئولیبرالیسم عبور نمی‌کنیم
تصور رایج این است که نئولیبرالیسم با بحران‌های مالی، گسترش نابرابری و آسیب‌های زیست‌محیطی به پایان راه رسیده است. بااین‌حال، واقعیت نشان می‌دهد که این نظم فکری و سیاسی همچنان توان بازتولید دارد. نئولیبرالیسم صرفاً مجموعه‌ای از سیاست‌های اقتصادی یا اصلاحات نهادی نیست، بلکه بر یک «انسان‌شناسی» خاص تکیه دارد: تصویری از انسان به‌عنوان موجودی صرفاً عقلانی، منفعت‌جو و قابل هدایت از طریق تغییر در محرک‌های اقتصادی. این تصویر از Homo …
ادامه مطلب

رویاپردازی: کلید خلاقیت و پیش‌بینی آینده

رویاپردازی: کلید خلاقیت و پیش‌بینی آینده
رویاپردازی یا daydreaming فقط «خیال‌بافی» نیست! تحقیقات علمی نشان می‌دهد که این فرایند ذهنی پیچیده، می‌تواند هم تاثیر مثبت داشته باشد و هم گاهی منفی. نکته جالب این است که رویاپردازی با خلاقیت، حل مسائل و حتی پیش‌بینی آینده ارتباط مستقیم دارد. جنبه‌های مثبت رویاپردازی - تقویت خلاقیت: ذهن شما هنگام رویاپردازی آزادانه تصاویر و ایده‌ها را ترکیب می‌کند. این آزادی باعث می‌شود راه‌حل‌های جدید و خلاقانه برای مسائل روزمره …
ادامه مطلب

کسب‌وکار پیشگویی؛ بازاری همیشه داغ

کسب‌وکار پیشگویی؛ بازاری همیشه داغ
غیب‌گوها، پیشگوها و حتی آینده‌پژوهان مدرن، قرن‌هاست که تلاش می‌کنند مسیر فردا را ترسیم کنند. بارها پیش‌بینی‌هایشان غلط درآمده و اعتبارشان از دست رفته، اما عجیب است که بازارشان همچنان پابرجا و پررونق است. چرا؟ گلن آدامسون، تاریخ‌دان آمریکایی، در کتاب تازه‌اش A Century of Tomorrows توضیح می‌دهد: آینده بیش از آن‌که تصویری قطعی باشد، میدان نبرد تخیل‌ها و ترس‌های ماست. هر پیش‌بینی، بازتابی است از حال ما، نه روایتی …
ادامه مطلب

چرت عمیق = جرقه‌های ناگهانی خلاقیت!

چرت عمیق = جرقه‌های ناگهانی خلاقیت!
تحقیقات جدید نشان می‌دهد چرتی که به مرحله دوم خواب (N2) برسد، می‌تواند درهای شهود و خلاقیت را باز کند! مغز در این مرحله، اطلاعات را بازچینی می‌کند و راه‌حل‌ها ناگهان مثل یک جرقه ظاهر می‌شوند. ۸۵٪ کسانی که به خواب N2 رسیدند، الگوی پنهان مسئله را کشف کردند! در مقابل، فقط ۵۵٪ افراد بیدار موفق به این کار شدند. چرا؟ پژوهشگران می‌گویند مغز در خواب عمیق، داده‌های نامرتبط را …
ادامه مطلب

آینده متعلق به همه است—بیایید با هم آن را بسازیم!

آینده متعلق به همه است—بیایید با هم آن را بسازیم!
پاپ فیوچریسم (Pop Futurism) جنبشی است که پیشرفت‌های علمی و فناوری را نه با زبان خشک آمار و نمودار، بلکه از طریق عناصر جذاب فرهنگ عامه مثل فیلم‌های علمی-تخیلی، موسیقی پاپ، کمیک‌ها و حتی مُد و طراحی لباس به تصویر می‌کشد. چرا پاپ فیوچریسم مهم است؟ آینده را دموکراتیک می‌کند و آن را از انحصار دانشمندان و سیاستمداران خارج می‌نماید. با استفاده از روایت‌های داستانی و بصری، پیچیده‌ترین مفاهیم علمی …
ادامه مطلب

مقاله «رابطۀ آرزوها و رضایت از زندگی با تأکید بر مقایسۀ مدل اسلامی عملکرد آرزوها و نظریۀ خودمختاری: یک بررسی مفهومی و میدانی»

پژوهش حاضر با هدف رابطۀ بین آرزوها و رضایت زندگی با تأکید بر مقایسۀ مدل اسلامی عملکرد آرزوها و نظریۀ خودمختاری در زمینۀ آرزوها انجام شد. روش پژوهش بر پایۀ داده‎های کتابخانه‎ای و میدانی استوار بود و نمونه آماری آن شامل 250 دانشجو بوده، که از روش نمونه‎‌گیری در دسترس از بین دانشجویان دانشگاه علامه طباطبایی انتخاب شدند. ابزارهای جمع‌‎آوری اطلاعات در بخش کتابخانه‎ای منابع دست اول اسلامی و در …
ادامه مطلب

تصویری از جهان به شکل خیابانی بر اساس ثروت

تصویری از جهان به شکل خیابانی بر اساس ثروت
جهان را مانند خیابانی پهناور در نظر بگیرید که خانه‌های آن بر اساس میزان درآمد ساکنانش مرتب شده‌اند. در این خیابان، فقیرترین افراد در منتهی‌الیه سمت چپ و ثروتمندترین‌ها در انتهای سمت راست ساکن هستند، و سایرین در نقاطی بین این دو طیف زندگی می‌کنند. در این پروژه، علاوه بر نمایش شرایط زندگی هر خانواده، رویاها و آرزوهای آن‌ها نیز به تصویر کشیده شده است: از خانه‌دار شدن و خرید …
ادامه مطلب

از دست رفتن رؤیای آمریکایی چطور ساکنان شهری کوچک را به طرفداران پروپاقرص ترامپ تبدیل کرد؟

از دست رفتن رؤیای آمریکایی چطور ساکنان شهری کوچک را به طرفداران پروپاقرص ترامپ تبدیل کرد؟
این مقاله به بررسی دلایل حمایت اقشار فقیر و اقلیت‌ها از دونالد ترامپ در انتخابات ۲۰۱۶ می‌پردازد، با تمرکز بر مفهوم «غرور جریحه‌دار شده» و تأثیر آن بر تمایلات سیاسی. آرلی هاکشیلد، جامعه‌شناس آمریکایی، در کتاب‌های خود به‌ویژه «غرورِ به یغما رفته» به تحلیل این پدیده پرداخته است. او با زندگی در میان مردم شهر پایک‌ویل در کنتاکی، که زمانی مرکز تولید زغال‌سنگ بود ولی اکنون به دلیل سیاست‌های زیست‌محیطی …
ادامه مطلب

چرا امید مهم‌تر از خوش‌بینی است؟

چرا امید مهم‌تر از خوش‌بینی است؟
در این مقاله، جاشوا راتمن به بررسی مفهوم امید در شرایط بحرانی و اضطراب‌آور می‌پردازد. او توضیح می‌دهد که در دوران وحشت، افراد یا خوش‌بین می‌شوند یا بدبین. بدبینی آرامش‌بخش است زیرا فرد را از غافل‌گیری مصون می‌دارد، اما محدودکننده است و مانع از تصور آینده‌ای بهتر می‌شود. از سوی دیگر، خوش‌بینی می‌تواند به انکار واقعیت‌های تلخ منجر شود و در شرایط وخیم، به نوعی انکار تبدیل می‌شود. راتمن به …
ادامه مطلب

ابرقدرت بعدی جهان آنکه فکر می‌کنید، نیست!

ابرقدرت بعدی جهان آنکه فکر می‌کنید، نیست!
ایان برمر (Ian Bremmer)، یک دانشمند سیاسی، نویسنده و کارآفرین آمریکایی است که بنیادگذار و رئیس بنگاه مشاوره و ریسک‌پژوهی سیاسی گروه اوراسیاست که در 6 کشور جهان، دارای دفتر پژوهشی است. او در عرصه‌ی رسانه هم فعالیت‌های جدی دارد. ابداعاتی مانند نمودار J، گروه صفر، تسلیحاتی‌سازی مالی و تکنوپولاریتی، توسط او در علوم سیاسی و روابط بین‌الملل، ایجاد شده است. برمر، دانش‌آموخته‌ی دکترای علوم سیاسی دانشگاه استنفورد است. یکی …
ادامه مطلب

مقاله علمی «تخیلات اجتماعی - فنی از آینده ای امن» (Sociotechnical imaginaries of a secure future)

چکیده: این مقاله به بررسی نقش فزاینده مهم فناوری در حوزه امنیت عمومی در آلمان می پردازد و اثرات آن را بر زندگی اجتماعی نشان می‌دهد. به منظور روشن کردن تحولات حاکم بر پذیرش فناوری‌های امنیتی و قابل درک کردن آن‌ها در وابستگی‌هایشان، ما دو سناریو قابل قبول و سازگار آینده را برای آلمان ۲۰۳۵ ارائه می‌کنیم. پس از جاسانوف و کیم، این سناریوها از نظر تئوری به عنوان دو …
ادامه مطلب